Zespół Parków Krajobrazowych Województwa Śląskiego powstał 1 stycznia 2000 r. na mocy Zarządzenia nr 222/99 Wojewody Śląskiego z 16 listopada 1999 r. ale poszczególne parki powstały dużo wcześniej, bo już w latach 80-tych.

Parki Krajobrazowe utworzone zostały aby praktycznie wdrażać w nich ideę rozwoju zrównoważonego, a szczegółowe cele można określić następująco:
- zachowanie najcenniejszych zasobów i cech środowiska przyrodniczego,
- zabezpieczenie równowagi ekologicznej poprzez dostosowanie rozwoju społeczno- gospodarczego do uwarunkowań przyrodniczych,
- ochrona zasobów, walorów historycznych i kulturowych,
- rozwój edukacji środowiskowej skierowanej do różnych grup odbiorców,
- zapewnienie dostępności terenów o wysokiej atrakcyjności poprzez kanalizowanie ruchu turystycznego i zagospodarowanie tras,
- promowanie walorów Parku.

Zgodnie ze Statutem, Zespołem Parków kieruje Dyrektor. Aparatem wykonawczym Dyrektora jest Biuro Zespołu Parków z siedzibą w Będzinie.
W skład Biura Zespołu Parków wchodzą jego Oddziały z siedzibami w Kalinie, Rudach, Smoleniu oraz w Żywcu, którymi bezpośrednio kierują Kierownicy Oddziałów.
Oddziały Biura zachowują samodzielność w zakresie bezpośredniej realizacji ochrony przyrody ożywionej i nieożywionej oraz ochrony krajobrazu i dóbr kultury na terenie poszczególnych parków krajobrazowych.

Zgodnie z Ustawą o ochronie przyrody podstawą do praktycznej realizacji ochrony na terenach parków krajobrazowych są plany ochrony parków. Projekty takich planów częściowo już istnieją, zostały pozytywnie zaopiniowane przez urzędy miast i gmin leżące na terenie parków. Staną się obowiązujące z chwilą wejścia w życie Uchwały Sejmiku Województwa Śląskiego w sprawie ustanowienia planu ochrony. Pozostałe projekty będą sukcesywnie wykonywane i opiniowane.

Dużą wagę Zespół Parków Krajobrazowych Województwa Śląskiego przywiązuje do prowadzenia działalności popularyzatorskiej i dydaktyczno-edukacyjnej. Oferta nasza skierowana jest do każdej zainteresowanej osoby, od mieszkańców terenów chronionych, poprzez turystów, po osoby zaledwie przejeżdżające przez parki. Stąd tworzona przez nas sieć ośrodków edukacyjnych w poszczególnych częściach województwa, przeważnie przy terenowych oddziałach Biura Parków.